Charles Darwin
1809-1882
doğum: Shrewsbury (Shropshire İlçesi, İngiltere; The Mount aile-evi; doğum tarihi: 12 Şubat 1809) · vefat: Down House (Downe-Kent İlçesi, İngiltere; ölüm tarihi: 19 Nisan 1882; cenazesi Westminster Abbey'de devlet-cenazesi-statüsünde gerçekleştirildi)
Eserler
- 1839 Journal and Remarks 1832-1836 (sonra Voyage of the Beagle olarak yeniden-yayınlandı) saha-seyahat-akademik-anlati Londra-yayını (Henry Colburn). HMS Beagle beş-yıllık-saha-seyahatinin akademik-anlatım-formunda sunumu. Halka için Humboldt-Darwin akademik-zincirin somut-vaka-kitabı (1839 Mayıs Darwin Humboldt'a kopyasını gönderdi). Türkçe çevirisi: *Beagle Yolculuğu* — Filiz Tarakçı Şahin çevirisi (2018, Doğan Kitap).
- 1859 On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life evrim-akademik-monograf-merkez-eser John Murray-Londra-yayını. Modern evrim-biyolojisinin akademik-mimari-merkezi. İlk-baskı 1250 nüsha tek-günde tükendi (Halka için akademik-yayın-mimari-popüler-akademik-okur-kitlesi-vakası). Türkçe çevirisi: *Türlerin Kökeni* — Öner Ünalan çevirisi (1996, Onur Yayınları, sonra Sol Yayınları); ayrıca Bahar Kılıç çevirisi (2016, Alfa Yayınları).
- 1871 The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex evrim-akademik-monograf İki cilt; John Murray-Londra-yayını. Akademik-evrim-tezinin insan-merkezli uzantısı. Türkçe çevirisi: *İnsanın Türeyişi* — Öner Ünalan çevirisi (1979, Onur Yayınları, sonra Sol Yayınları).
Halka müfredatında geçen kitaplar
Bu kişinin Halka kitaplarındaki yer alış biçimleri. Faz 2'de farklı vurgular otomatik karşılaştırılacak.
Atomik özet
Charles Darwin, Halka 3. dönem’in (Batı Bilim Devrimi) ikinci-kitabının akademik-figür-zincirin Humboldt-akademik-uzantı-figürüdür ve modern evrim-biyolojisinin akademik-mimarı. Halka’nın atomik-atlasında v0.17 turuyla açılan bu figür, Halka people/alexander-von-humboldt atomiği üzerinden Humboldt-Darwin akademik-zincirin somut-vakasını kurar; Wulf’un anlatısının kanonik-akademik-vurgu-konumlarından biri Darwin-evrim-tezinin akademik-zemininin Humboldt-Personal Narrative-okumasından gelmesinin akademik-konum-vakasıdır.
Aile-zemini ve akademik-eğitim. Darwin 12 Şubat 1809’da Shrewsbury’de doğdu (The Mount aile-evi); babası Robert Darwin akademik-tıp-figür-doktor; annesi Susannah Wedgwood (Wedgwood-aile-akademik-zincirinin sanayi-çini-zincirinden). Akademik-aile-zemini önemli: büyükbabası Erasmus Darwin (1731-1802) akademik-doğa-bilim-figür-doktor-şair; Zoonomia (1794-1796) ve The Botanic Garden (1791) eserleriyle akademik-evrim-fikrinin Darwin-aile-zincirin İngiliz-akademik-zemininde-doğum-vakası. Çocukluk-akademik-eğitim Shrewsbury-aile-mimari içinde gerçekleştirildi. 1825-1827 Edinburgh Üniversitesi tıp-akademik-eğitim — akademik-eğitim-yarım-bırakma (Darwin-akademik-tıp-emek-isteksizliği). 1828-1831 Cambridge Christ’s College akademik-doğa-bilim-eğitim — John Stevens Henslow akademik-mentorluğu altında botanik-akademik-eğitim; Adam Sedgwick akademik-jeoloji-eğitim. 1831 Cambridge-akademik-eğitim-tamamlanması sonrası Henslow-Darwin akademik-zinciri kritik akademik-vaka-zemini sağladı: Henslow Darwin’i kaptan Robert FitzRoy’un akademik-doğa-bilim-saha-emek-konumu için HMS Beagle yolculuğuna önerdi.
HMS Beagle saha-seyahati (1831-1836) ve Humboldt-akademik-zinciri-somut-vakası. 27 Aralık 1831’de HMS Beagle beş-yıllık-küresel-saha-seyahatine yola çıktı; Darwin’in akademik-saha-emek-konumu ve seyahat-yapısı: Brezilya-Patagonya-Tierra del Fuego-Şili-Galapagos-Avustralya-Yeni Zelanda-Güney Afrika-Brezilya-İngiltere-dönüş. Halka için kritik-akademik-vaka: Darwin Beagle-yolculuğunda Humboldt-Personal Narrative (1814-1825 yedi-cilt) eserini yanına almıştı (Wulf’un anlatısının kanonik-akademik-cümlesi: ‘Personal Narrative’den uzun pasajlar kopyalamıştı’). Bu okuma-emek-vakası Darwin-akademik-saha-emek-yöntem-zemininin Humboldt-saha-tümevarım-yöntem-akademik-zemininden gelmesinin somut-vakasıdır. Voyage of the Beagle (1839 yayın-tarih) Wulf’un anlatısının somut-akademik-cümlesi: ‘Bitkiler, hayvanlar, jeoloji ve aynı zamanda gökyüzünün rengi, ışık duygusu, havanın sakinliği ve atmosferin sisi hakkında tıpkı bir ressam gibi canlı fırça darbeleriyle yazıyordu. Humboldt gibi Darwin de bilimsel bilgi ve yerli halklar hakkında malumat vermenin yanısıra, doğaya verdiği duygusal tepkileri de kaydediyordu.’ Bu cümle Halka için Humboldt-Darwin akademik-yöntem-zincirin yapısal-tarihsel-kanonik-vakasıdır.
Humboldt-Darwin akademik-yazışma-zinciri (1839-1859). Voyage of the Beagle yayın-süreci sonrası Mayıs 1839’da Darwin Berlin’de bulunan Humboldt’a kitabın bir-kopyasını gönderdi; Wulf’un anlatısının somut-akademik-cümlesi (Bölüm 17): ‘Mektubunu nereye yönlendireceğini bilmeyen Darwin bir arkadaşına, “Çünkü Prusya Kralı ve tüm Rusların İmparatoru diye yazıp yazmamam gerektiğinden fazlasını bilmiyorum” diye soruyordu.’ Humboldt’un akademik-cevap-mektubu kitabı ‘mükemmel ve harikulade bir kitap’ olarak övdü; akademik-cevap-mektubunda satır-satır Darwin’in gözlemleri-üzerine-yorum, sayfa-numaraları-alıntılaması, örnekleri-listelemesi, argümanları-tartışması yer aldı. Humboldt akademik-Geographical Society-Londra cemiyetine de Darwin-kitabını öven açık-mektup yazdı; Halka için akademik-konum: 70-yaşındaki Humboldt’un 30-yaşındaki Darwin’i akademik-eşit-figür-konumunda kabullenmesinin somut-vakası. Akademik-yazışma-zinciri 1839-1859 dönemini sürdürdü.
Origin of Species (1859) ve Halka için akademik-okuma. 1859 Kasım’ında Darwin On the Origin of Species (John Murray-Londra-yayını) eserini yayımladı; ilk-baskı 1250 nüsha tek-günde tükendi (akademik-yayın-mimari-popüler-akademik-okur-kitlesi-vakasının somutluğu). Halka için akademik-konum: Darwin-evrim-tezinin akademik-yöntem-zemininin Humboldt-saha-tümevarım-yöntem-akademik-zincirinden gelmesi; Halka 3. dönem-akademik-figür-zincirin Humboldt-Darwin akademik-yöntem-zemininin yapısal-uzantısı; modern biyoloji-akademik-disiplinin tarihsel-kanonik-soykütüğünün Humboldt-aşamasının önemli-figür-zemini. Wulf’un akademik-tezinin (Halka #13) somut-akademik-vakası: Darwin-akademik-mirasının modern biyoloji-akademik-disiplinin merkez-figür-konumu kabul edilmesi ve Humboldt-akademik-mirasının akademik-disiplinler-arası-zemininin (Darwin-Humboldt akademik-zincirin) modern biyoloji-akademik-disiplini yanına eklenmesi.
Halka müfredatında geçer
Charles Darwin, Halka’nın atomik-atlasında v0.17 turuyla açılan akademik-figür-atomiğidir:
- Wulf-Humboldt #13: Darwin Wulf-anlatısının Bölüm 17 “Evrim ve Doğa: Charles Darwin ve Humboldt” kanonik-akademik-zincir-vakasının merkez-figürü; Humboldt-Darwin akademik-yöntem-zincirin tarihsel-kanonik-vakası.
Cross-ref alexander-von-humboldt üzerinden: Humboldt-Darwin akademik-yazışma-zinciri (1839-1859) ve Darwin’in HMS Beagle yolculuğunda Humboldt-Personal Narrative okuma-vakası.
Atomik graf değeri: Charles Darwin, Halka 3. dönem’in akademik-figür-zincirin Humboldt-akademik-uzantı-figürü; modern biyoloji-akademik-disiplinin tarihsel-kanonik-soykütüğünün Humboldt-aşamasının önemli-figür-zemini.
Akademik otoritatif kaynaklar
Bu atomiğin içeriği Halka grup-okuma-disiplinin akademik-yorumlamasını sunar. Akademik-otoritatif-kaynak-zincirinin doğrudan-yetkili-girişlerine aşağıdaki rozetlerle ulaşabilirsiniz: