Johann Wolfgang von Goethe
1749-1832
doğum: Frankfurt am Main (Kutsal Roma İmparatorluğu serbest-imparatorluk-şehri; doğum tarihi: 28 Ağustos 1749) · vefat: Weimar (Saxe-Weimar-Eisenach Büyük Dukalığı; ölüm tarihi: 22 Mart 1832)
Eserler
- 1774 Die Leiden des jungen Werthers (Genç Werther'in Acıları) edebi-roman-Sturm-und-Drang Frankfurt-yayını. Sturm und Drang-akımının kanonik-eseri; Avrupa-çapında uluslararası-edebi-yıldızlık. Türkçe çevirileri: Nihat Ülner çevirisi (1996, İletişim Yayınları).
- 1816 Italienische Reise (İtalyan Yolculuğu) akademik-saha-seyahat-anlatim İki cilt; Stuttgart-yayını. Goethe'nin 1786-1788 İtalya-akademik-saha-seyahatinin akademik-anlatı-formunda sunumu. Türkçe çevirisi: Cemal Süreya çevirisi (1989, Adam Yayınları).
- 1790 Die Metamorphose der Pflanzen (Bitkilerin Metamorfozu) akademik-botanik-monograf Gotha-yayını. Goethe'nin akademik-botanik-katkısı; Urpflanze (ilk-bitki) tezinin akademik-formülasyonu. Halka için doga-romantizmi atomiğinin akademik-felsefi-zemini. Türkçe çevirisi yok.
- 1810 Zur Farbenlehre (Renk Teorisi) akademik-renk-teorisi-monograf İki cilt; Tübingen-yayını. Goethe'nin akademik-renk-teorisi-katkısı; Newton-prizma-akademik-okumasının akademik-rakip-konumlanması. Türkçe çevirisi yok.
- 1808 Faust (iki bölüm) edebi-tiyatro-merkez-eser Birinci bölüm 1808 Tübingen-yayını; ikinci bölüm 1832 ölümünden sonra yayın. Edebi-akademik-merkez-eser. Türkçe çevirisi: İclal Cankorel çevirisi (2014, Doğu-Batı Yayınları).
Halka müfredatında geçen kitaplar
Bu kişinin Halka kitaplarındaki yer alış biçimleri. Faz 2'de farklı vurgular otomatik karşılaştırılacak.
Atomik özet
Johann Wolfgang von Goethe, Halka 3. dönem’in (Batı Bilim Devrimi) ikinci-kitabının akademik-mentor-figürü ve Halka için doga-romantizmi atomiğinin merkez-figürüdür. Halka’nın atomik-atlasında v0.17 turuyla açılan bu figür, Alman edebiyat-figür-kanonik-merkezi olarak ün-kazanmış olmasına rağmen Halka’da akademik-doğa-bilim-figürü-Weimar-saray-nazır-akademik-yönetici-akademik-mentor olarak akademik-okumaya alınır; özellikle Halka people/alexander-von-humboldt atomiği üzerinden Goethe-Humboldt akademik-zincirin Jena-1794-1797 dönemi akademik-mentor-mimari-zemininin tarihsel-kanonik-vakasıdır.
Aile-zemini ve akademik-eğitim. Goethe 28 Ağustos 1749’da Frankfurt am Main (Kutsal Roma İmparatorluğu-serbest-imparatorluk-şehri) varlıklı-Hugenot-asıl-aristokrat-aile-mimari-içinde doğdu; babası akademik-imparatorluk-müşaviri-figür-Johann Caspar Goethe; annesi Catharina Elisabeth Textor-Frankfurt-Belediye Başkanı-kızı. Çocukluk-akademik-eğitim Frankfurt-aile-mimari içinde özel-öğretmenlerle gerçekleştirildi (Latince, Yunanca, Fransızca, İngilizce, İtalyanca akademik-dil-eğitim). Üniversite-aşaması 1765-1768 Leipzig Üniversitesi (hukuk-akademik-eğitim) ve 1770-1771 Strasbourg Üniversitesi (hukuk-akademik-doktora) gerçekleştirildi. Strasbourg dönemi Johann Gottfried Herder’le akademik-tanışma vakasının zemini; Herder-Goethe akademik-zinciri Sturm und Drang-akımın akademik-felsefi-zemini-formülasyonunun başlangıç-vakası. 1772-1775 Frankfurt-akademik-yazar-dönemi Götz von Berlichingen (1773) ve Genç Werther’in Acıları (1774) yayınlarıyla Avrupa-çapında uluslararası-edebi-yıldızlık konumu kazandı.
Weimar-saray-nazır-konumu (1775-1832) ve akademik-edebi-bilim-emek-mimarisi. 1775’te 18-yaşındaki Saxe-Weimar Dükü Karl August’un akademik-davetiyle Goethe Weimar’a yerleşti; sonraki 57-yıl Goethe Saxe-Weimar saray-nazır-akademik-yönetim-konumunda kaldı (akademik-edebi-bilim-emek-yan-rolü ve Saxe-Weimar Tiyatrosu-Direktörlük-rolü ve Saxe-Weimar madencilik-akademik-yönetim-rolü dahil). 1782’de Karl August’un akademik-onuryla ‘von’ asalet-unvanı verildi. 1786-1788 İtalya-akademik-saha-seyahati (Naples-Sicilya-Roma akademik-eğitim) Goethe’nin akademik-doğa-bilim-figür-konumunun olgunlaşma-aşamasıdır; Italienische Reise (1816-1817) bu seyahat-anlatısı.
Akademik-doğa-bilim-figür-konumu. Goethe’nin akademik-doğa-bilim-figür-konumu Halka için kritik-akademik-vakadır. Goethe edebiyat-figür-kanonik-merkez-konumun yanına akademik-botanik-renk-teorisi-anatomi-jeoloji-mineraloji akademik-figür-konumu da yerleştirilmiştir. Die Metamorphose der Pflanzen (1790) eserinde Urpflanze (ilk-bitki) tezinin akademik-formülasyonu — tüm bitkilerin tek-temel-tipin (Urpflanze / arketipsel-bitki) varyantları olduğu ve organizmaların yalnızca-birleşik-bütün-olarak-işlev-gören-parçalardan oluştuğu felsefi-tezi. Zur Farbenlehre (1810) renk-teorisi-akademik-eseri — Newton-prizma-akademik-okumasına rakip-akademik-konumlanma; Goethe’nin akademik-iddiası beyaz-ışığın bileşik-doğası tezinin yetersizliği ve renklerin ışık-karanlık-etkileşim-zincirinden doğduğu felsefi-tezi (Halka çerçevesinde bu akademik-konum-zinciri Newton-Goethe akademik-rakipliğinin somut-vakasıdır; akademik-bilim-tarihçiliğinde Newton-akademik-okuması haklı-bulundu ama Goethe-renk-teorisi sanat-renk-pratiğinin felsefi-zemini olarak akademik-meşruluk-korur). Akademik-anatomi-katkısı: 1784’te insan-arası-kemik (os intermaxillare) akademik-keşfi (Goethe’nin akademik-anatomi-emek-vakası).
Goethe-Humboldt akademik-zinciri (1794-1797 Jena dönemi) — somut akademik-mentor-mimari. Halka için Goethe’nin merkez-akademik-konumu, Halka people/alexander-von-humboldt atomiği üzerinden Goethe-Humboldt akademik-mentor-zincirin Jena-1794-1797 dönemi-akademik-anatomi-vakasıdır. Wulf’un anlatısı (Bölüm 2 ‘Hayal Gücü ve Doğa: Goethe ve Humboldt’) bu akademik-mentor-zincirin tarihsel-kanonik-akademik-anatomisini sergiler. Akademik-zincir-yapısı: 1794 yazında Wilhelm von Humboldt Jena’ya yerleşti (Schiller’in evinin karşısında), Alexander Jena ziyaretiyle Goethe-Schiller-Wilhelm-Alexander akademik-grup-doğum-vakası gerçekleşti. 1794 Aralık’ında dondurucu-soğukta haftalarca Jena anatomi-kulesinde Goethe-Humboldt’un kadavra-anatomi-emek-dönemi: hayvansal-elektrik (Galvanizm) deneylerinin Goethe-Urform-tezi-felsefi-zemini-üzerinde tartışılması; Blumenbach-Bildungstrieb-tezinin akademik-uzantısı; canlı-organizmaların yalnızca-birleşik-bütün-olarak-işlev-gören-parçalardan oluştuğu felsefi-tezinin akademik-formülasyonu. Wulf’un akademik-anlatısının somut-akademik-cümlesi: ‘“Bizim küçük akademimiz”, Goethe’nin dediği gibi, çok yoğundu.’ Halka için akademik-konum: Goethe-Humboldt akademik-zincirin akademik-mentor-mimari-vakası ve Halka 3. dönem-figür-zincirin akademik-mentor-tipinin somut-vakası.
Halka müfredatında geçer
Johann Wolfgang von Goethe, Halka’nın atomik-atlasında v0.17 turuyla açılan akademik-figür-atomiğidir:
- Wulf-Humboldt #13 (Halka 3. dönem’in ikinci-kitabı, MERKEZ-AÇILIŞ): Goethe Wulf-anlatısının akademik-mentor-figür-konumunda. Bölüm 2 “Hayal Gücü ve Doğa: Goethe ve Humboldt” Goethe-Humboldt akademik-zincirin tarihsel-kanonik-akademik-anatomi-vakası; Bölüm 3-22 boyunca Goethe akademik-yazışma-zinciri ve akademik-mentor-figür-konumu Humboldt-akademik-trajektoriye akademik-zemin-sağlama figürü olarak yer alır.
Cross-ref alexander-von-humboldt üzerinden: Goethe-Humboldt akademik-zincirin Jena-1794-1797 dönemi akademik-mentor-mimari-zemininin tarihsel-kanonik-vakası.
İleri-cross-ref:
-
Westfall-Newton #15: Goethe’nin Newton-rakip-akademik-renk-teorisi-konumu Halka 3. dönem-Westfall-okumasıyla yapısal-tartışmaya açık.
-
Wootton #17 (Bilimin İcadı): Wootton’ın 1572-1704 Bilim Devrimi-tarihçesinin akademik-zaman-sınır-dışında ama Goethe-akademik-doğa-bilim-figür-konumu Wootton-revizyonist-okuma-zincirinin uzantısı olarak akademik-konum-okunabilir.
Atomik graf değeri: Johann Wolfgang von Goethe, Halka 3. dönem’in akademik-mentor-figür-konumunun somut-vakası ve Halka için doga-romantizmi atomiğinin merkez-figürüdür.
Akademik otoritatif kaynaklar
Bu atomiğin içeriği Halka grup-okuma-disiplinin akademik-yorumlamasını sunar. Akademik-otoritatif-kaynak-zincirinin doğrudan-yetkili-girişlerine aşağıdaki rozetlerle ulaşabilirsiniz: