Panoramik bilim-kültür anlatımı
1982 (Ronan, *Science: Its History & Development Among the World's Cultures*, Facts on File New York, 1. baskı; akademik-merkez-tezsel-formülasyon: 'bilim, dünya üzerindeki bütün uygarlıklarda ortaya çıkmıştır') → 1983 (*The Cambridge Illustrated History of the World's Science*, Cambridge University Press UK-paralel-baskı) → 2003 (TÜBİTAK Yayınları, Akademik Dizi 1, Türkçe çev. İhsanoğlu+Günergun, 1.-3. Basım toplam 7500 adet, Türkiye-bilim-akademik-popüler-yan-Türkçe-aktarım-zemininin disiplinli-yan-açılış-momenti)
Akademik-coğrafi-yapılaşma: Cambridge (Birleşik Krallık)-Ronan-akademik-zincir-yan-yapılaşması + Cambridge-Joseph-Needham-Çin-bilim-akademik-zincir-disiplinli-yan-zemini + ABD-Facts on File-New York-yayın-zincir-yan-zemini + Türkiye-Ankara-TÜBİTAK-Akademik Dizi-yan-Türkçe-aktarım-zemini. Anlatım-coğrafyası: Mezopotamya (Sümer-Akkad-Babil), Mısır, Antik-Yunan-Helenistik-İskenderiye-akademik-zincir, Hindistan-bilim-zincir, Çin (Han-Sui-Tang-Song-Ming-akademik-zincir), İslam-akademik-coğrafyası (Bağdat-Kahire-Maraga-Buhara-Semerkant-Endülüs-Kurtuba), Latince-Hıristiyan-Avrupa-Ortaçağ + Rönesans-Avrupa + 17-20. yüzyıl modern-bilim-akademik-coğrafyası — panoramik-dünya-medeniyet-yan-yana-yapısal-eşit-hacim-yan-yapılaşması.
Halka #21 Ronan-akademik-konum-formülasyonu (yeni-açılan-yan-atomik): bilim-akademik-tarihinin dünya-medeniyet-zincirlerinin (Mezopotamya-Mısır-Antik-Yunan-Hint-Çin-İslam-Avrupa-modern) yan-yana-yapısal-eşit-hacim-yan-yapılaşmasının akademik-popüler-pedagojik-yan-konumlamasıdır — Sarton-akademik-evrensel-hümanist-bilim-tarihçilik-zincirin (Halka #19) disiplinli-akademik-popüler-mirasçı-rafinasyonu ve Joseph Needham-Cambridge-Çin-bilim-akademik-zincirin (Ronan'ın *The Shorter Science and Civilisation in China* 5 cilt 1978-1995 baş-editörlük-vakası) akademik-mirasçı-yan-zemininin somutlaşmasıdır. Halka 1.-2. dönem-Doğu-bilim-akademik-zincirin (Hobson #4, Sezgin #9, Lyons #6, Pedersen #7, Berkey #11, Gutas #10, Starr #5) anti-Eurocentric-akademik-konumlamasının akademik-popüler-pedagojik-mirasçı-yan-zemini olarak yapısal-yan'da somutlaşır.
Halka müfredatında geçen kitaplar
Bu kavramı işleyen kitaplar. Faz 2'de farklı tanım/yorumlar otomatik karşılaştırılacak.
Atomik özet
Panoramik bilim-kültür anlatımı, Halka #21 Colin A. Ronan’ın Bilim Tarihi: Dünya Kültürlerinde Bilimin Tarihi ve Gelişmesi (1982/TÜBİTAK 2003) eserinin akademik-merkez-tezsel-formülasyonunun yapısal-disiplinli-yan-yapılaşmasıdır. Ronan’ın akademik-merkez-yan-formülasyonu Giriş-yan-açılışında disiplinli-yan’da yapılaştırılır (s.~3): ‘bilim, dünya üzerindeki bütün uygarlıklarda ortaya çıkmıştır; doğal olarak bilim, insanın, kendinin de içinde yaşadığı dünyaya olan merakından kaynaklanır.’
Bu akademik-merkez-formülasyonun disiplinli-yan-zemini üç akademik-yan-karar-yan-yapılaşmasında somutlaşır: (1) saf-bilim-yan-odaklanması (teknolojiden ziyade içselci-akademik-yan-konumlamanın akademik-popüler-pedagojik-yan-yapılaşması); (2) Bilim Devrimi öncesi × modern eşit-hacim-yan-yapılaşması (Bölüm I-VI ~295 sayfa × Bölüm VII-X ~286 sayfa, eski-medeniyetlerdeki ‘yaratıcı, çarpıcı ve hayal gücüne dayalı orijinal çalışmaları takdir etme arzusu’nun disiplinli-yan-somutlaşması); (3) panoramik-dünya-uygarlıkları-yan-konumlaması.
İki yan-yapısal-akademik-mirasçı-zemin
Panoramik-bilim-kültür-anlatımının disiplinli-yan-yapılaşması iki yan-yapısal-akademik-mirasçı-zemininde somutlaşır:
Birinci yan: Sarton-akademik-evrensel-hümanist-mirasçı-yan-rafinasyonu. George Sarton’ın akademik-evrensel-bilim-tarihçilik-akademik-zincirin (1913 Isis + 1924 History of Science Society + Introduction to the History of Science 5-cilt 1927-1948) akademik-popüler-mirasçı-yan-zemini. Sarton’un anti-Greek-mucize-konumlaması (‘Yunan bilimi bir keşiften çok, bir yeniden canlanmadır; Mısır, Mezopotamya ve muhtemelen diğer bölgelerdeki binlerce yapıt tarafından hazırlanmıştır’) Ronan-Giriş-yan-formülasyonunda akademik-popüler-pedagojik-mirasçı-yan-rafinasyonu olarak somutlaşır.
İkinci yan: Needham-Cambridge-Çin-bilim-akademik-zincir-mirasçı-yan-zemini. Joseph Needham’ın Science and Civilisation in China (Cambridge University Press, 1954+, çoklu-cilt-akademik-derinlik-monografi-vakası) eserinin akademik-zincirin yapısal-yan-yapılaşması; Ronan’ın The Shorter Science and Civilisation in China (5 cilt 1978-1995, Cambridge University Press) baş-editörlük-vakasının disiplinli-yan-zemini. Bölüm III (Eski Çin’de Bilim, s.137) açılış-yan-vurgusu (‘Cambridge’de Joseph Needham ve onun dünyanın her yanındaki meslektaşları sayesinde durum değişmektedir’) bu mirasçı-yan-zemininin doğrudan-iç-metin-disiplinli-yan-vurgulamasıdır.
Halka 1.-2. dönem-Doğu-bilim-akademik-zincirin akademik-popüler-pedagojik-mirasçı-zemini
Panoramik-bilim-kültür-anlatımı Halka 1.-2. dönem-Doğu-bilim-akademik-zincirin (Hobson #4, Sezgin #9, Lyons #6, Pedersen #7, Berkey #11, Gutas #10, Starr #5) anti-Eurocentric-akademik-konumlamasının akademik-popüler-pedagojik-mirasçı-yan-zemini olarak yapısal-yan-yapılaşır.
Ronan-Bölüm III (Eski Çin’de Bilim, s.137) + Bölüm IV (Hindistan’da Bilim, s.207) + Bölüm V (İslam Medeniyetinde Bilim, s.223) yan-yan-yan-konumlaması Halka 1.-2. dönem-Doğu-bilim-akademik-zincirin akademik-popüler-pedagojik-yan-mirasçı-yan-yapılaşmasının disiplinli-yan-somutlaşmasıdır. Bilim Devrimi öncesi (~295 sayfa) × modern bilim (~286 sayfa) eşit-hacim-yan-yapılaşması, Ronan’ın ‘eski medeniyetlerdeki yaratıcı, çarpıcı ve hayal gücüne dayalı orijinal çalışmaları takdir etme arzusu’nun disiplinli-yan-akademik-popüler-pedagojik-yan-rafinasyonu.
Türkiye-Türkçe-aktarım-yan-zemini
Türkçe-baskı yapısal-yan-konum-vakası: TÜBİTAK Yayınları Akademik Dizi 1 olarak yapılaştırılması — Akademik Dizi’nin AÇILIŞ-vakası. Çevirmenler Ekmeleddin İhsanoğlu + Feza Günergun. Üç-baskı-yan-yapılaşması (Ocak/Kasım/Aralık 2003, toplam 7500 adet) Türkçe-akademik-okuma-zemininin yoğun-yan-talebinin somutlaşması. Çevirmen-disiplinli-yan-müdahale-vakası: Bölüm V başlığının Ronan-orjinal Arab science yan-konumundan akademik-disiplinli-yan’da ‘İslam Medeniyetinde Bilim’ olarak rafinasyonu (IUHPS XVIII. Milletlerarası Bilim Tarihi Kongresi, Hamburg-Münih, 1-9 Ağustos 1989-akademik-zemininde İhsanoğlu’nun teklif-yan-vakası).
Halka 4. dönem-kapanış-konum-yapısal-vakası
Halka 4. dönem-akademik-meta-yöntem-felsefe-zincirin (#18 Kuhn → #19 Sarton → #20 Gavroglu → #21 Ronan) yapısal-disiplinli-tamamlanma-yan-yapılaşmasında panoramik-bilim-kültür-anlatımı, Kuhn-meta-felsefe-yapılaşması × Sarton-akademik-pozitif-disiplin-formülasyon × Gavroglu-akademik-eleştirel-eklemlenme-rafinasyon × Ronan-akademik-popüler-panoramik-anlatım yan-yan-yan-yan-konumlamada disiplinli akademik-meta-yan-yan-zincir-yapılaşmasının kapanış-yan-yapılaşmasıdır. Meta-felsefe-açılış (Kuhn) × disiplin-formülasyon (Sarton) × eleştirel-rafinasyon (Gavroglu) × popüler-panoramik-pedagojik-kapanış (Ronan) yan-yan-yan-yan-konum-rafinasyonunun disiplinli-yan-somutlaşmasıdır.